الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)

291

تفسير تطبيقى (فارسى)

وليد » كه از تابعين هستند و خود شاهد ماجرا نبوده‌اند و شاهدى هم از قرآن براى آن نيست . بنابراين تمسك « ابن كثير » به اين دو روايت متعارض وجهى ندارد و نمىتوان از آن همه روايت متواتر كه در شأن نزول آيات 55 و 56 درباره امام على عليه السّلام است و از جمعى از صحابه نقل شده و خود شاهد ماجرا بوده‌اند و نيز احاديثى متعدد از تابعين در اين باره چشم پوشيد . « 1 » از جمله احاديثى كه خود « ابن كثير » از « ابن ابى حاتم » درباره شأن نزول اين آيات درباره امام على عليه السّلام آورده حديثى است از « سلمة بن كهيل » كه از تابعين است و در سند آنجاى هيچ مناقشه نيست و به زودى در نقد ديدگاه « ابن تيميه » مطرح خواهد شد . حاصل آنكه در مجموع ، هيچ‌كس از مفسران و محقّقان شيعه و اهل سنت ، نزول آيات ولايت را درباره امام على عليه السّلام بافته دروغ‌گويان نشمرده‌اند هر چند در نوع تفسير و تلقى از اين ماجرا در بين فريقين تفاوتهاى چشم‌گيرى است . تنها و نخستين كسى كه رخداد تصدّق انگشتر را انكار و ادعا مىكند احاديث درباره آن دروغ و ساختگى است ؛ احمد بن عبد الحليم ( معروف به ابن تيميه م / 728 ق ) است كه سخنش الگو براى ديگران « 2 » به ويژه افرادى كه از تيره وهابيان مىباشند ، « 3 » شده است . 3 . بررسى و تحليل ديدگاه ابن تيميه وى كه در نوع اين موارد عنان از كف مىدهد با شدت بر استدلال حسن بن يوسف مطهر ( معروف به علّامه حلى م / 726 ق ) خرده گرفته و در نقد بحث روايى اين حادثه مىنويسد :

--> ( 1 ) . ابن تيميه نيز در اين بدون هيچ تأملى در منابع و مدارك چنين مىنويسد : « . . . تمام مفسران در همه اعصار آيات 55 و 56 سوره مائده را درباره « عبادة بن صامت » مىدانند . ! ! ( منهاج السنة ، ج 4 ، ص 5 ) . ( 2 ) . مانند : محمد حسين ذهبى ، التفسير و المفسرون ، ج 2 ، ص 105 ( پيش از اين عبارت ذهبى را ملاحظه كرديد ) احمد ، شاكر نيز مىگويد : « هى من اكاذيب الشيعة الذين يلعبون بتأويل القرآن لينسبوا لعلىّ كرم اللّه وجهه مآثر و فضايل غير ثابتة . . . اين از بافته‌هاى شيعه است كه مىخواهد با تأويل قرآن بازى كند و به على كرم اللّه وجهه ، فضايل و مناقبى كه ثابت نيست ، نسبت دهد » العمدة ، ج 2 ، ص 50 . ( 3 ) . به طور نمونه ر . ك : ناصر قفارى ، اصول مذهب الشيعة ، ج 2 ، ص 679 .